Op de ‘Dag van de Arbeid’ is een grote stap gezet in het restauratieproces van zomerrijtuig 402. Het open rijtuig is door HTM Railmaterieel op een paar kleine puntjes na goedgekeurd.

De 402 is gebouwd in 1896 en komt uit een serie van zestien rijtuigen welke bedoeld zijn om dienst te gaan doen als paardentramrijtuigen. De wagens zijn gebouwd bij Société Franco-Belge en zijn aanvankelijk genummerd in de serie 200-215. Achter paardentractie hebben ze voornamelijk dienst gedaan op lijn E, ook wel de ‘Rode Lijn’ genoemd. Die rijdt tussen het Kurhaus in Scheveningen en het Plein via de Scheveningseweg.

Jan Voerman maakt een foto van twee 400tjes op het Gevers Deynootplein.

In de winter van 1904 en 1905 wordt de serie als eerste paardentrams geschikt gemaakt om achter de moderne elektrische tractie dienst te gaan doen als aanhangrijtuig. Het paardentram blauw maakt hierbij ook plaats voor het overbekende HTM crème en de serie wordt vernummerd naar 400-415. Na de start van de elektrische trams worden zij vooral ingezet op de lijnen 8, 9 en 10 achter motorwagens uit de serie 21-150, de zogenoemde ‘Hoogdakkers’ en achter motorwagens van de eerste serie trams, 1-20, op lijn 3.

In 2010 wordt de 402 transport klaar gemaakt om naar Den Haag te vertrekken. Foto; Collectie HOVM, Johan Blok

In de Tweede Wereldoorlog doet de serie volop dienst. Op 18 december 1946 gaat de 406 als laatste van deze serie buiten dienst. Acht stuks verdwijnen naar een sloperij in Amsterdam. Daaronder de 402. De wielstellen worden onder de bakken vandaan gehaald en de rijtuigbakken zelf worden verkocht om bijvoorbeeld als noodwoning te gaan dienen.

In 2019 krijgt de koets van de tram al redelijk vorm.

De 402 gaat verder als vakantiehuisje in IJhorst op camping ‘De Vossenburcht’. Nadat in 1969 een oproep geplaatst wordt in regionale kranten rond Meppel is de tram teruggevonden en door tramhistoricus Johan Blok in de gaten gehouden. Op 25 augustus 2010 belt de campingeigenaar naar Johan Blok en schenkt deze de tram aan de Tramweg Stichting.

Het frame van de 402 is zo goed als klaar en kan bijna onder de rijtuigbak in 2021.

Het eerste balkonscherm wat op het frame geplaatst is.

In winterse omstandigheden wordt de wagenbak op 17 en 18 december van dat jaar transport klaar gemaakt en naar het HOVM gebracht. Drie jaar later start een projectgroep en in 2018 wordt het dan ruim 125 jaar oude raamwerk van het onderstel onder de koets vandaan gehaald. Er wordt een nieuw frame gefabriceerd welke in 2021 weer onder de 402 geplaatst kan worden.

Rijtuig bak en frame voor het eerst bij elkaar in 2021.

In 2023 verhuizen de 294 en 402 van remise Lijsterbestraat naar het HOVM.

Al het restauratiewerk vindt plaats in de remise Lijsterbesstraat waar de Tramweg Stichting een goed onderkomen heeft. In 2023 wordt samengegaan met het Haags Openbaar Vervoer Museum en komen motorwagen 294 en aanhangrijtuig 402 naar hun nieuwe onderkomen. Op spoor 1 wordt na een pauze door de verhuizing het restauratiewerk weer opgepakt.

Tijdens Monumentenweekend in 2024 is de 402 de ster van het museum.

Tijdens het open monumentenweekend in 2024 is de 402 voor het eerst zichtbaar voor het grote publiek. In 2025 is de 402 te zien in het TV programma Klokhuis. De 402 is natuurlijk ook de enige vertegenwoordiger van de paardentram geschiedenis en in het programma wordt de historie van de tram belicht.

Eerste optreden van de 402 is tijdens opnamen van het TV programma Klokhuis.

Op 1 mei 2026 is het dan zo ver. Na een nachtelijke testrit keurt HTM Railmaterieel de 402. Voordat de keuringsrit achter Ombouwer 77 over de route van lijn 11 gaat plaatsvinden worden eerst wiel en speermaten opgemeten. Ook wordt een checklist gevolgd om het rijtuig volledig te controleren en voert HTM een remproef uit. Deze remproef vindt plaats op de Van Boetzelaerlaan en de gemeten remvertraging is ruim voldoende.

Tijdens de keuring worden vooraf eerst de speermaten gemeten.

Komende maand volgen nog wat aanpassingen aan de 402 welke de keurder van HTM heeft aangegeven. Nu maar hopen op een mooie zomer waarbij u kunt ervaren hoe het reizen naar het strand is geweest tijdens de warme zomermaanden in het verleden. Chapeau voor het vele werk en tijd die de vrijwilligers in dit restauratiewerk hebben gestoken om van dit vakantiehuisje weer een hele fraaie tram te maken.

Foto’s; Chris Westerduin en Raymond Naber (tenzij anders aangegeven)
Linkje naar de Klokhuis aflevering over de tram: Klokhuis Tram