Met twee ferme fluitsignalen heeft de Haagse burgemeester Jan van Zanen zaterdag zomertram 402 weer in gebruik genomen. Na een jarenlange restauratie en een leven als vakantiewoning op een camping in IJhorst vervoert de tram sinds 1946 voor het eerst weer passagiers naar Scheveningen. Van Zanen zegt er een blij gevoel van te krijgen dat zoveel vrijwilligers dit stukje geschiedenis weer terug hebben gebracht waar het hoort: op Haagse rails. “Ik vind het een pluim op de tramgeschiedenis van Den Haag”.

Burgemeester Van Zanen geeft een historisch vertreksignaal

Dat de open tram er nog is hebben we te danken aan tramhistoricus Johan Blok. Hij plaats in 1969 een oproep in regionale kranten rond Meppel waarna hij de tram aantreft als vakantiehuisje op camping ‘De Vossenburcht’. Blok houdt de tram al die jaren goed in de gaten en op 25 augustus 2010 is het zover. De campingeigenaar belt hem op dat hij de tram voor niets mag hebben. “ik zat te trillen op mijn stoel en dacht nu hebben we hem”, vertelt Blok die trots aanwezig is bij de ingebruikname van de 402. Hij schenkt de tram aan de Tramweg Stichting

Johan Blok bij “zijn” 402

Ondanks sneeuw en ijzel maakt een groepje vrijwilligers de wagenbak op 17 en 18 december van dat jaar klaar voor transport naar Den Haag. “Ik weet nog dat we Den Haag uit glibberden op weg naar de 402 en vroeg of dit wel verstandig was”, vertelt Ronald van Apeldoorn. Maar het kan niet anders want de tram moet daar voor het einde van het jaar weg. Drie jaar later start de restauratie van deze bijzondere tram. In 2018 wordt het dan ruim 125 jaar oude raamwerk van het onderstel onder de koets vandaan gehaald. Er wordt een nieuw frame gefabriceerd welke in 2021 weer onder de 402 geplaatst kan worden.

Ombouwer 77 en de 402 vertrekken richting Scheveningen

Projectleider Roderik Kuijt zegt heel trots te zijn op het resultaat. Wat hem betreft is er vakwerk geleverd door de vrijwilligers. maar ook door externe partijen zoals de Haagse Timmerwinkel die heel veel hout heeft geleverd: “Zij hebben fantastisch werk gedaan”. Johan Blok heeft allerlei onderdelen gezocht. Zo komen de bijzondere wielstellen van de Stoomtram Hoorn-Medemblik en de koppelingen van een sloper. Bordjes als “buiten dienst” en “vol” maken de vrijwilligers na.

Open tram 402 in het zonnetje op de Brouwersgracht

De 402 is gebouwd in 1896 en komt uit een serie van zestien rijtuigen welke bedoeld zijn om dienst te gaan doen als paardentramrijtuigen. De wagens zijn gebouwd bij Société Franco-Belge en vormen de serie 200-215. Ze doen vooral dienst op lijn E, ook wel de ‘Rode Lijn’ genoemd. Die rijdt van het Kurhaus via de Scheveningseweg naar het Plein. In de winter van 1904 en 1905 wordt de serie geschikt gemaakt om achter de elektrische trams dienst te gaan doen als aanhangrijtuig. Ze krijgen de nummers 400-415 en het paardentram blauw maakt plaats voor het HTM crème. Ze doen vooral dienst op de lijnen 8, 9 en 10 en 3. Na de Tweede Wereldoorlog verdwijnen ze uit het Haagse straatbeeld.

De 77 en 402 op de Eisenhowerlaan

Johan Blok heeft nog de wens om de 402 in combinatie met de andere open tram 505 naar Scheveningen te zien rijden. “Typisch jaren 20 en een echte Haagse tramtrein”. Hij is trots op het eindresultaat van de restauratie: “Ik vind het heel mooi en ik denk ook aan meneer Munter, de grondlegger van de historische tramverzameling in Den Haag die al eens tegen mij zei: het zou mooi zijn als we nog zo’n 400 zouden kunnen bewaren. Nou meneer Munter kijk, we hebben het  voor elkaar met z’n allen.”

De 402 en 77 keren terug van de eerste rit met passagiers

De Tramweg Stichting staat de 402 in bruikleen af aan het Haags Openbaar Vervoer Museum zodat er ook in de toekomst ritten mee gereden kunnen worden en wie weet komt de wens van Johan Blok dan ook nog eens uit. Kijk hieronder naar een videoverslag van de ingebruikname van de open tram en bijzondere beelden van de geschiedenis van de 402.

Foto’s: Chris Westerduin, Jorinda Teeuwen en Birgit Hijdra, video: Tjeerd Spoor en Jorinda Teeuwen