PCC 1006 aangekomen in nieuwe huis

Nadat de 1006 na een loopbaan bij HTM van dertig jaar buitendienst is gegaan heeft de tram veel plaatsen in België en Nederland gezien. Nu is de PCC aangekomen op voorlopig de laatste plek in haar leven.

Op 30 september 1981 gaat de serie 1003-1024 buiten dienst. Een dag later wordt in Den Haag als laatste plaats de Strippenkaart ingevoerd. De oudste PCC’s krijgen niet meer de nieuwe stempelautomaten voor het nieuwe vervoersbewijs en de GTL heeft hun plek inmiddels ingenomen op het tramnet.

De 1006 en 1024 komen op 10 oktober nog een keer op straat voor een afscheidsrit. Getooid met vlaggen en bloemstuk op de neus alsof het te vieren is dat de trams van het net vertrekken rijden zij een excursie over het Haagse net. Naast deze twee trams blijft de 1022 ook bewaard. Deze tram is wekelijks nog te bewonderen in het Haags Openbaar Vervoer Museum.

De 1024 vertrekt op 11 augustus 1982 motorloos naar Amsterdam. Begin deze eeuw wordt de PCC gerestaureerd en sinds 2006 is deze voltooid en kan de tram dienst doen op de museumtramlijn. De tram is eigendom van de vereniging Rijdend Electrisch Tram Museum. Helaas kan de tram momenteel niet rijden op deze lijn omdat deze aan beide zijden nogal gekortwiekt is. Het is alleen mogelijk nu heen en weer te rijden met tweerichting trams. Bij het Haarlemmermeerstation moet een hele woonwijk en nieuwe remise komen en Bovenkerk is niet bereikbaar door de verbreding van snelweg A9. In 2022 is de PCC nog op bezoek geweest in Arnhem en heeft de laatst gebouwde 1000 rondjes kunnen rijden in het Nederlands Openlucht Museum. Momenteel staat de tram in remise Lekstraat voor onderhoud.

Een jaar en twee dagen later gaat de 1006 ook op reis. Op 13 augustus 1983 wordt de PCC opgeladen in remise Lijsterbesstraat voor een reis naar de geboortegrond van de tram. De BN fabriek in Brugge heeft belangstelling voor de wagen welke als decorstuk gaat dienen in de fabriek.

De PCC verhuist in 2008 van Brugge naar Gent waar de tram zijn Haagse draaistellen verliest. De 1006 krijgt oude Gentse PCC meterspoor draaistellen. Er zijn wilde plannen om de tram te verbouwen naar een meer Belgisch uiterlijk. Maar het blijft bij aanpassingen aan de rijtuigbak om de smalspoordraaistellen makkelijk te laten draaien in scherpe bogen.

Op 15 juli 2009 volgt weer een verhuizing. Nu van Gent naar Knokke. De PCC zal daar rijvaardig worden opgeknapt door vrijwilligers van TTO Noordzee en de Tramweg Stichting. Dat werk start in februari 2010. In Brugge heeft men zitten knippen in de bedrading van de deurbediening en de bekabeling van de binnenverlichting is verknipt en gewijzigd zodat deze op 220 Volt kan branden. Verder blijkt de Haagse PCC technisch toch flink wat verschillen te hebben met de Belgische trams aldus de vrijwilligers daar.

In april 2010 is de 1006 weer rijvaardig. Op Koninginnedag die maand wordt er een flinke proefrit gereden met pilots van De Lijn tussen Knokke en Wenduine. De PCC is klaar voor het 125 jarig jubileum van de Kusttram wat groots gevierd wordt op 12 juni van dat jaar. Het is leuk en apart om in een Haagse tram aan de Belgische kust te rijden. Op 2 oktober wordt er nog een excursie georganiseerd en wordt de hele lijn van Knokke naar De Panne bereden met vele fotostops. Er kan dan ook nog door Lombardsijde gereden worden. Een traject wat in 2019 verlaten is.

Na de festiviteiten en excursie wordt het stil om de 1006. De tram kan niet meer worden ingezet door gevonden asbest. Ook wordt de museumloods in Knokke volgestopt met Gentse museumwagens omdat daar geen plek meer voor is in hun eigen stad. In oktober 2015 verhuist de tram naar een bewaarloods van De Lijn in Weelde. Deze is gevestigd op een voormalig vliegveld en een hangar staat vol met oude trams en bussen waar nog geen plan voor is.

Door herschikking in de loods en ander te bewaren materieel is er rond 2020 ook daar geen plek meer voor de Haagse tram op smalspoor draaistellen. Men dreigt de PCC zelfs buiten plaatsen. In Nieuw Vennep is dan het Nederlands Transport Museum opgericht en die hebben van alles maar nog geen tram. Op 15 mei 2022 is het dan zover. De volgende verhuizing van de tram. Op de dieplader wordt de Belgisch-Nederlandse grens voor de derde keer overgestoken. In Nieuw Vennep is op de vloer van de voormalige Bols fabriek een stukje meterspoor gelegd. De PCC komt daar tussen museumloc NS 162 van de gelijknamige stichting en Amsterdamse Zilvermeeuw metro 23 te staan.

Het prille museum met een flinke collectie heeft grootse plannen. Tussen Nieuw Vennep en Hoofddorp zou in een park een nieuw museum verrijzen met een museumlijn waar ook de Amsterdamse metro en de Utrechtse sneltram 5017 een plekje zouden krijgen en kunnen rijden. Ook de 1006 zou daar weer rondjes gaan maken. Helaas zijn die plannen allemaal niet doorgegaan. Wederom is de toekomst van de oudste nog in leven zijnde Haagse PCC ongewis.

Er volgt belangstelling aan de andere kant van de Atlantische oceaan. Het National Capital Trolley Museum uit het Amerikaanse Washington DC zou graag de tram willen overnemen. Eerst moet de PCC nog uit het NTM in Nieuw Vennep gehaald worden. Dat gebeurt op 25 juli 2025. De tram verhuisd naar Aalsmeer en wordt daar herenigd met de 1024 die door de werkzaamheden aan de museumtramlijn hier gestald is. In Brussel worden twee normaalspoor draaistellen door de nieuwe eigenaar van de 1006 gekocht. In de loods worden de draaistellen gewisseld.

Voordat de tram ingescheept gaat worden voor transport naar Amerika zijn er nog plannen voor een reünie van de drie 1000’en in Den Haag maar helaas kunnen die geen doorgang vinden. Oorspronkelijk zou nog aan de emigrant in Den Haag gewerkt worden maar die werkzaamheden gaan nu in Amsterdam plaatsvinden. Op 22 mei dit jaar volgt het transport naar de remise Lekstraat. Ook de 1024 komt later naar deze remise voor onderhoud. Aan de 1006 volgt wat opknapwerk en ziet de tram er deze zomer weer piekfijn uit aan binnen en buitenkant. Rijden kan de PCC nog niet. Dat werk wordt in Amerika verder afgerond.

De laatste reis die de 1006 gaat maken is meteen de langste. Oorspronkelijk zou de tram begin zomer al aan de overtocht beginnen, maar op 7 september wordt de PCC in de Lekstraat opgeladen. Nog één keer komt de tram in België. In de Antwerpse haven gaat de wagen ingescheept worden in de Hoegh Berlin. Via een stop in Southampton meert het schip op 27 september in Baltimore aan. De lange reis komt ten einde op 6 oktober 2026. Op deze dag wordt de 1006 herenigt met de 1329 die de reis naar het National Capital Trolley Museum al in 2001 gemaakt heeft.

Titelfoto: Hermes van der Lee